Όταν ένα ολόκληρο πάρκο μετατρέπεται, απ’ άκρη σ’ άκρη, σε πάρκο ονείρων του Καραγκιόζη, τι άλλο μπορεί να περιμένει το θέατρο σκιών;
Όταν χιλιάδες θεατές επί τρεις ημέρες ακολουθούν το «απόψε τρέξατε» από το Λύκειο Ελληνίδων Ξάνθης έως το κεντρικό πάρκο Λιμνίο, τι άλλο μπορεί να συμβαίνει;
Όταν ξύλινες γιγαντοφιγούρες των ηρώων συναντούν τις μινιατούρες τους, τα υφαντά τους, τη χαλκογραφία τους κάτω από πρωτότυπα τραγούδια της καραγκιοζοοικογένειας, κάτι καινούργιο, μεγάλο έχει γεννηθεί.
Όταν παιδιά παίρνουν για πρώτη φορά εφημερίδα στη ζωή τους και την κρατούν στα χέρια, χάριν του Καραγκιόζη, τι άλλο καλύτερο μπορείς να περιμένεις;
Όταν Άγγλοι, Γάλλοι, Τούρκοι, Βούλγαροι επισκέπτες, Έλληνες χριστιανοί και μουσουλμάνοι, ενώνονται για να δουν τα πάθη τους, να διασκεδάσουν τα λάθη τους και να γελάσουν τελικά μέχρι δακρύων, τότε ο Καραγκιόζης βρίσκεται στο προσκήνιο και επηρεάζει και σήμερα συνειδήσεις.
Όλα αυτά συνέβησαν στις Γιορτές Παλιάς Πόλης στην Ξάνθη από τον θίασο σκιών «Τα παραμύθια του Καραγκιόζη» και την Ακαδημία Ποίησης και Παραμυθιού.
Μόνο το φωτογραφικό υλικό μπορεί να είναι ο αδιάψευστος μάρτυρας αυτών των στιγμών που έμειναν στη μνήμη όλων!
Πόσες διαφορετικές δράσεις μπορεί να γεννήσει η αγάπη για το νεοελληνικό Θέατρο Σκιών;
Η Ακαδημία Ποίησης και Παραμυθιού και ο θίασος «Τα παραμύθια του Καραγκιόζη» εδώ και χρόνια μετατρέπουν την αγάπη τους για το θέατρο σκιών σε νέες ιδέες.
Οι δράσεις τους για τον Καραγκιόζη αφορούν πολλούς τομείς. Όσον αφορά στις παραστάσεις έχουν δημιουργηθεί νέες, βασισμένες σε παραδοσιακά παραμύθια καθώς και καινούργιες φιγούρες για το θέατρο σκιών. «Οι τρεις καλές συμβουλές» και «Οι τρεις βλάκες» του Αποστόλου Δομτζίδη έχουν ήδη εκδοθεί, ενώ ετοιμάζονται και νέα έργα που παντρεύουν τη σοφία του λαϊκού παραμυθιού και την τέχνη του θεάτρου των σκιών. Επίσης, έχουν γραφτεί από συνεργάτες παραμύθια για τον Καραγκιόζη με βάση τους κανόνες του λαϊκού παραμυθιού.
Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί η μακροβιότερη καθημερινή στήλη σε εφημερίδες με νέους διαλόγους του θεάτρου σκιών που σατιρίζουν την επικαιρότητα. Ο Καραγκιόζης και οι φίλοι του παίρνουν καθημερινά τον λόγο, με την πένα του Δημήτρη Αβούρη, για να δούμε μέσα από τα μάτια τους όσα μας βασανίζουν και να γελάσουμε με αυτά.
Με στόχο την ανάδειξη του θεάτρου σκιών στο σήμερα έχουν γραφτεί πληθώρα άρθρων για τον Καραγκιόζη σε εφημερίδες και περιοδικά, ενώ έχουν εκδοθεί Dvd καθώς και ειδικά φύλλα εφημερίδων από την «Εμπρός» της Ξάνθης και τον «Λακωνικό Τύπο» για σχετικές εκθέσεις.
Μάλιστα μια νέα πρωτότυπη και πρωτοποριακή έκθεση με τίτλο «Όλες οι τέχνες για τον Καραγκιόζη» περιοδεύει σε όλη την Ελλάδα. Ξεκίνησε το 2020 από την Ξάνθη και το Λύκειον των Ελληνίδων, ταξίδεψε στη Ζάκυνθο στο Θέατρο Αβούρη το 2021 και παρουσιάστηκε το 2022 στο Μουσείο Μετάξης του ΠΙΟΠ στο Σουφλί. Στους χώρους αυτούς παρουσιάστηκαν πέρα από φιγούρες και σκηνικά, νέα ζωγραφικά έργα, γλυπτές συνθέσεις, χαλκογραφίες, πλεκτά, υφαντά για τον Καραγκιόζη από συνεργάτες σε όλη την Ελλάδα.
Επίσης, έχουν γραφτεί πάνω από 120 νέα ποιήματα για τον Καραγκιόζη από τον ποιητή Δημήτρη Αβούρη, πολλά από τα οποία έχουν μελοποιηθεί από συνθέτες όπως η Ηρώ Παυλόπουλου και ο Διονύσης Μπουκουβάλας. Ο ίδιος ποιητής κατά την περίοδο της καραντίνας έγραψε 3 νεοελληνικά έπη για το θέατρο σκιών και τις περιπέτειές των ηρώων του, τη «Μικρή σκιών Οδύσσεια», την «Ηλιάδα» και την «Καραγκιοζιάδα».
Ως προς τη δημόσια γλυπτική, η πρώτη μεταλλική φιγούρα Καραγκιόζη τριών μέτρων στήθηκε στο Ελληνικό Ιωαννίνων στο μουσείο σύγχρονης τέχνης του Θεόδωρου Παπαγιάννη το 2020, ενώ πρόταση κατατέθηκε για τη δημιουργία θεματικών πάρκων Καραγκιόζη σε 7 πόλεις της Ελλάδας ως καλλιτεχνική παρέμβαση στο δημόσιο χώρο και στην καθημερινότητά μας.
Έχουν σχεδιαστεί και υλοποιούνται από τη Νατάσα Μιχαηλίδου εκπαιδευτικά προγράμματα για το Θέατρο Σκιών και τον Καραγκιόζη για παιδιά δημοτικών σχολείων (με τίτλο «Τα παραμύθια του Καραγκιόζη» και «Η ζωή της σκιάς»), ενώ έχουν γίνει σχετικές παρουσιάσεις σε διεθνή συνεδρία και εργαστήρια για εκπαιδευτικούς.
Τέλος, στη Βαμβακού Λακωνίας, στο χωριό των παραμυθιών έχει δημιουργηθεί μία μόνιμη έκθεση με τίτλο «Το σπίτι του Καραγκιόζη», ενώ έχει γραφτεί το σενάριο κινηματογραφικής ταινίας με τίτλο «Η Βαμβακού» και το σενάριο μιας εβδομαδιαίας τηλεοπτικής εκπομπής για το νεοελληνικό θέατρο σκιών και τη σχέση του με όλες τις τέχνες.
Νατάσα Μιχαηλίδου, αρχαιολόγος-μουσειολόγος-ξεναγός